مطالعات دینی نبوت و امامت

مطالعات دینی نبوت و امامت

دلایل لزوم شناخت پیامبر از نگاه متکلمان

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه مطالعات تاریخ کلام، پژوهشکده کلام اهل بیت، پژوهشگاه قرآن و حدیث، قم، ایران
چکیده
در ابتدای بسیاری از آثار کلامی سخن از معرفت و ضرورت آن است. از دیدگاه بسیاری از متکلمان، نخستین واجب اعتقادی، تأمل در ادلة شناخت خداوند است و وجوب معرفت نبی در رتبة پس از آن قرار دارد. دلایل اقامه‌شده بر وجوب معرفت خداوند، می‌تواند در وجوب معرفت نبی هم به‌کار آید، زیرا ملاک لزوم آن یکسان است. اساساً شناخت خداوند بدون شناخت نبی فایده‌‌ای ندارد؛ زیرا معرفت تفصیلی­ نسبت به خداوند و شناخت تکالیف الهی جز با شناخت پیامبر به‌دست نمی‌آید. این مقاله با نگاهی تحلیلی و تطبیقی به بررسی این مهم در دانش کلام پرداخته و به این نتیجه رهنمون شده است که متکلمان با دلایلی همچون: حکم عقل به لزوم دفع ضرر، وجوب شکر منعم و قاعدة لطف، بر ضرورت شناخت پیامبر استدلال کرده‌اند که برخی موارد آن نیازمند تأمل بیشتر است.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Reasons for the Necessity of Knowing the Prophet from the Perspective of Theologians

نویسنده English

Sayyed Jamal al-Din Mosavi
Assistant Professor, Department of Theology History Studies, Ahlul Bayt Theology Research Institute, Quran and Hadith Research Institute, Qom, Iran
چکیده English

At the beginning of many theological works, there is talk about knowledge and its necessity. From the perspective of many theologians, the first obligatory belief is to reflect on the evidence of knowing God, and the obligation of knowing the Prophet is in the next rank. The arguments presented for the obligation of knowing God can also be used for the obligation of knowing the Prophet, because the criterion for its necessity is the same. Basically, knowing God without knowing the Prophet is of no use; because detailed knowledge of God and understanding of divine duties cannot be obtained except by knowing the Prophet. This article examines this issue in the science of theology with an analytical and comparative perspective and has led to the conclusion that theologians have argued for the necessity of knowing the Prophet with reasons such as: the rule of reason on the necessity of warding off harm, the obligation of thanking the benefactor, and the rule of kindness, some of which require further reflection.

کلیدواژه‌ها English

Knowledge of God
Knowledge of the Prophet
Possible Harm
Principle of Lutf
قرآن کریم.
آخوند خراسانی، محمد کاظم (1409ق). کفایة الاصول. قم: آل البیت.
اشعری، علی بن اسماعیل، ( 1400ق). مقالات الاسلامیین و اختلاف المصلین. آلمان، فرانس اشتاینر.
برنجکار، رضا (1387). کلام و عقاید ( توحید و عدل). قم، دار الحدیث.
برنجکار، رضا، و نصرتیان، مهدی ( 1392). نخستین واجب اعتقادی. تحقیقات کلامی، 1(1)، 9-22.
خرازی، سید محسن ( 1417). بدایة المعارف الالهیة  فی شرح عقائد الامامیة. قم، موسسه نشر اسلامی.
خزاز رازی، علی بن محمد ( 1401). کفایة الاثر فی النص علی الائمة الاثنی عشر. قم، بیدار.
روحانی، سید محمد ( 1413). منتقی الاصول. قم، دفتر آیت­الله روحانی.
سید مرتضی، علی بن الحسین ( 1411). الذخیرة فی علم الکلام. قم، موسسه نشر اسلامی.
شیخ صدوق، محمد بن علی ( 1378). عیون اخبار الرضا. تهران، جهان.
شیخ صدوق، محمد بن علی ( 1385). علل الشرایع. قم، انتشارات داوری.
شیخ طوسی، محمد بن الحسن ( 1430). الاقتصاد فیما یتعلق بالاعتقاد. قم، دلیل ما.
شیخ مفید، محمد بن نعمان ( 1413). اوائل المقالات فی المذاهب و المختارات. قم، کنگره شیخ مفید.
علامه حلی، حسن بن یوسف ( 1427). کشف المراد. قم، موسسه نشر اسلامی.
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (1405). ارشاد الطالبین الی نهج المسترشدین. قم، کتابخانه آیت الله نجفی مرعشی.
فاضل مقداد، مقداد بن عبدالله (1365). الباب الحادی عشر مع شرحیه النافع یوم الحشر و مفتاح الباب. تهران، موسسه مطالعات اسلامی.
فیض کاشانی، ملا محسن (1406). الوافی. اصفهان، کتابخانه امیر المومنین (ع).
کلینی، محمد بن یعقوب (1407).  الکافی. تهران، اسلامیه.
محمدی ری شهری، محمد (1391). دانشنامه عقاید اسلامی. قم، دار الحدیث.
موسوی، سید جمال الدین، و شاکر، محمدتقی (1392). قاعده لطف و ادلّه نقلى آن. معرفت، 22(195)، 27ـ41.

  • تاریخ دریافت 05 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 13 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 16 مهر 1403