مطالعات دینی نبوت و امامت

مطالعات دینی نبوت و امامت

ولایت تکوینی انبیاء از نگاه قرآن

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
استادیار گروه فلسفه و کلام اسلامی، پژوهشکده الهیات و معارف اسلامی، پژوهشگاه علوم اسلامی امام صادق (ع)، قم، ایران
چکیده
موضوع بحث، تبیین ولایت تکوینی پیامبران الهی ازنگاه قرآن است، مبنی براین که آیا قرآن کریم ولایت تکوینی پیامبران الهی را تأیید می کند؟ واگر تأیید کرده، آیا حدود ولایت تکوینی پیامبران را نیز مشخص ساخته است؟ بررسی آیات قرآن کریم نشان می دهد که انبیای الهی درپرتو طاعت وبندگی خالصانۀ مستمرِ خدای متعال، به مقام انسان کامل دست یازیده، مظهر اسما وصفات الهی شده اند ودرپرتوآن، مظهرولایت وقدرت الهی گشته اند ودرنتیجه، به ولایت تکوینی دست یافته اند و درمواردی وبه هنگام ضرورت به صورت معجزه وکرامت، قدرت نمایی کرده،اعمال ولایت نموده اند. دراین مقاله خاستگاه ولایت تکوینی نشان داده شد وآن طاعت وبندگی خالصانۀ مداوم خدای متعال می باشد، که درانسان های کامل، یعنی پیامبران وامامان(ع)، به صورت علم وعصمت تجلی کرده وآنان را ازعلم الهی وعصمت همه جانبه برخوردار نموده است وآنها به ویژه پیامبرخاتم واوصیای دوازده گانه اش، ائمه هدی(ع)، به بالاترین مرتبۀ کمال انسانی ومقام انسان کامل در بالاترین مرتبه اش دست یازیده ودرپرتو آن به ولایت مطلقه تکوینی نایل شده اند.
بنابراین، ولایت تکوینی نمودار شخصیت ممتاز انسانی الهی انسان های والامقامی است که درپرتو طاعت وبندگی خالصانۀ خدای متعال قله های کمال انسانی را فتح کرده، به مقام انسان کامل رسیده اند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Creational Guardianship of the Prophets from the Perspective of the Quran

نویسنده English

عبدالله ابراهیم زاده آملی
Assistant Professor, Department of Islamic Philosophy and Theology, Research Institute of Theology and Islamic Studies, Imam Sadiq (AS) Research Institute of Islamic Sciences, Qom, Iran
چکیده English

The main question of the following article is: Does the Holy Quran confirm the creational guardianship of the divine prophets? And if it does, has it also specified the limits of the creational guardianship of the prophets? The importance of the issue is that by discovering and proving the creational guardianship of the prophets from the perspective of the Quran, we become more aware of their greatness and high position before God, as well as their role and influence in the system of existence and in human life; and in the light of that, our religious belief is strengthened and we find a stronger spiritual bond with those divine leaders. An examination of the verses of the Holy Quran shows that the divine prophets, in the light of their continuous sincere obedience and service to God Almighty, have attained the status of perfect humans, have become the embodiment of the divine names and attributes, and in the light of that, have become the embodiment of divine guardianship and power, and as a result, have attained creational guardianship and in cases and at times of need, have demonstrated their power and exercised guardianship in the form of miracles and dignity. In this article, the origin of the creational guardianship is also shown, which is the continuous sincere obedience and servitude of God Almighty, which has manifested itself in perfect humans - namely, the prophets and Imams (AS) - in the form of knowledge and infallibility, and has endowed them with divine knowledge and comprehensive infallibility. They, especially the last Prophet and his twelve successors, the Imams of Guidance (AS), have access to the highest level of human perfection and the position of a perfect human being at its highest level, and in light of this, they have achieved absolute creational guardianship. The method of this research is descriptive-analytical of narrative sources.

کلیدواژه‌ها English

Wilayat
Creational Wilayat
Prophets
Creational Wilayat of Prophets
Perfect Man
Servitude of God
ابن اثیر الجزری، مبارک بن محمد (بی‌تا). النهایه، بی جا، المکتبه الاسلامیه .
اصفهانی نجفی، شیخ محمد حسین(1408). مجد البیان فی تفسیر القرآن. تهران، مؤسسه البعثه.
امام صادق(ع). جعفربن محمد(1400). مصباح الشریعه. بیروت، مؤسسه الاعلمی.
جوادی آملی، عبدالله (1374). تفسیرموضوعی قرآن مجید. قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1378). ولایت فقیه. قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1385). شمیم ولایت درآثارآیت الله جوادی آملی. قم، اسراء.
جوادی آملی، عبدالله (1386). ادب فِنای مقرّبان؛ شرح زیارت جامعه کبیره. قم، اسراء .
حسن زاده آملی، حسن (1361). انسان کامل ازدیدگاه نهج البلاغه. تهران، بنیاد نهج البلاغه.
حسن زاده آملی، حسن (1375). هزار و یک کلمه. قم، دفترتبلیغات اسلامی.
دستغیب، سید عبدالحسین(1389). داستان های شگفت. قم، جامعه مدرسین حوزه قم.
 راغب اصفهانی، حسین بن محمد بن المفضّل(1362). معجم مفردات الفاظ القرآن. تهران، المکتبه المرتضویه.
سبحانی، جعفر (1385). ولایت تشریعی وتکوینی ازدیدگاه علم وفلسفه. قم، مؤسسه امام صادق(ع).
سبحانی، جعفر(1366). منشورجاوید؛ تفسیرموضوعی. قم. دفترانتشارات اسلامی.
سیوطی، جلال الدین(1404). الدرالمنثورفی تفسیرالمأثور. قم، کتابخانه آیه الله مرعشی .
 الشرتونی اللبنانی، سعید الخوری (1385). اقرب الموارد. تهران ، دارالاسوه  للطباعه والنشر.
صفارقمی، محمدبن حسن(1404). بصائرالدرجات. قم. مکتبه آیت‌الله المرعشی النجفی .
طباطبایی، سید محمد حسین (1386). در محضر علامه طباطبایی؛ پرسش‌ها وپاسخ‌ها. (محمدحسین رخ‌شاد، پرسش‌کننده). قم، نهاوندی.
 طباطبایی، سید محمد حسین (1417) ، المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت، مؤسسه الاعلمی للمطبوعات .
  طباطبایی، سید مصطفی (1358). فرهنگ نوین (عربی ـ فارسی). تهران، اسلامیه .
طبرسی، فضل بن حسن (1366). ولایت نامه( ترجمه رسالۀ الولایه). (همایون همّتی، مترجم). تهران، امیرکبیر.
 طبرسی، فضل بن حسن(1339). مجمع البیان. بیروت، داراحیاء التراث العربی.
  طریحی، فخرالدین(1367). مجمع البحرین. تهران، دفتر نشرفرهنگ اسلامی .
عروسى حویزى، عبد على بن جمعه(1415). تفسیر نور الثقلین. قم، اسماعیلیان .
غزّالی، محمد(1361). علم لدُنّی. (زین‌العابدین کیایی‌نژاد، مترجم). تهران، مطبوعاتی عطایی.
کلینی، محمدبن یعقوب (1401). اصول کافی. بیروت، دارالتعارف.
مطهری، مرتضی (1364). امامت ورهبری. تهران، صدرا .
مطهری، مرتضی (1378). یادداشت‌های استاد مطهری. تهران، صدرا .
 مطهری، مرتضی(1385). مجموع آثار. تهران، صدرا .
موسوی خمینی، سید روح الله (1372). مصباح‌الهدایه الی الخلافه والولایه. (سیدجلال‌الدین آشتیانی، مقدمه). تهران، مؤسسه تنظیم ونشرآثار امام خمینی.
موسوی خمینی، سیدروح الله (1381). امامت و انسان کامل ازدیدگاه امام خمینی. تهران، مؤسسه تنظیم ونشرآثار امام خمینی.
میرجهانی طباطبایی، سیدحسین(1382). ولایت کلّیه. (سیدمحمد لولاکی، محقق). قم، نشرالهدی.

  • تاریخ دریافت 20 تیر 1403
  • تاریخ بازنگری 20 شهریور 1403
  • تاریخ پذیرش 04 آذر 1403