مطالعات دینی نبوت و امامت

مطالعات دینی نبوت و امامت

تبیین و تحلیل اقدامات امام سجادعلیه السلام در مقابله با چالش‌های دینی دوران امامت خود

نوع مقاله : پژوهشی

نویسنده
دانشجوی سطح چهار اخلاق و سیره، مؤسسه آموزش عالی امام رضا(ع)، قم، ایران
چکیده
در زمان امام سجاد علیه السلام در ابعاد سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی چالش‌هایی بس عمیق و گسترده علیه اساس دین و باورهای دینی و تشیع و نیز هویت امت اسلامی شکل گرفته بود. بی‌‌‌‌گمان، برای ناکام گذاشتن این چالشگری‌ها در دستیازی به اهداف اصلی، نیاز به یک جریان توانمند و برخوردار از تدبیر اجتماعی و عقلانی بود که با هوشمندی بتواند چالشگران را از دستیازی به اهدافشان ناکام کند و با بهره‌وری از فرصت‌های فراهم‌‌‌‌شده، سنت دین رسول‌الله (ص) را در جامعه پایدار نماید و امت اسلامی را از بحران عبور دهد. این مهم با اندیشۀ بالندۀ سیدالساجدین علیه السلام و تدبیر باکفایت و پایداری سترگ حضرت و تشکل همراه ایشان با اقداماتی همچون بیدار کردن افکار عمومی و افشای ماهیت چالشگران، تحلیل و ترسیم صراط مستقیم، تبیین معارف والای عقیدتی و نیروسازی و تربیت شاگردان زبده، به بهترین وجه ممکن سامان یافت. در این مقاله تلاش شده با بهره‌گیری از روش توصیفی ـ تحلیلی و با استفاده از منابع معتبر تاریخی، مهم‌ترین اقدامات حضرت در مقابله با چالش‌های دینی آن عصر تبیین و تحلیل شود که نتایج حاصل از آن می‌تواند به عنوان راهبردهای مؤثر برای پیشگیری و مقابله با چالش‌های دینی عصر حاضر به کار آید.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Explaining and Analyzing the Actions of Imam Sajjad (AS) in Dealing with the Religious Challenges of His Imamate

نویسنده English

Sayyid Razi Sayyid Najad
Level 4 student of Ethics and Conduct, Imam Reza Institute of Higher Education, Qom, Iran
چکیده English

In the time of Imam Sajjad (AS), in political, social, cultural and economic dimensions, very deep and wide challenges were formed against the basis of religion and religious beliefs and Shi’ism as well as the identity of the Islamic Ummah. Undoubtedly, in order for these challenges to fail in achieving the main goals, a powerful and socially and intellectually prudent stream is needed that could intelligently prevent the challengers from achieving their goals, taking advantage of the opportunities provided by the Sunnah of the Messenger of God (PBUH) to stabilize the society and bring the Islamic Ummah through the crisis. This is important with the rising thought of Sayyid al-Sajdeen (AS) and the plan with the adequacy and stability of the Imam and his organization with measures such as awakening public opinion and exposing the nature of the challengers, analyzing and drawing a straight line, explaining high ideological teachings and empowering and training good students. This was organized in the best possible way. In this article, an attempt has been made to explain and analyze the most important actions of the Imam in dealing with the religious challenges of the mentioned era by using descriptive-analytical method and using valid historical sources. The results can be used as effective strategies to prevent and deal with religious challenges of the present age.

کلیدواژه‌ها English

Imam Sajjad
Sirah (history)
religion
religious challenges
Bani Umayyah
قرآن کریم.
ابن‌ابی‌الحدید، عبدالحمید (1404). شرح نهج‌البلاغه. قم، مکتبة آیت‌الله المرعشى النجفى.
ابن‌اثیر، عزالدین ابوالحسن علی بن محمد (1385). الکامل فی التاریخ، بیروت، دار صادر.
ابن‌اعثم کوفى، ابومحمد احمد (1411). الفتوح. بیروت، دار الاضواء.
ابن‌المرتضی، احمد بن یحیی (1407). المنیة و الامل. بیروت، دار صادر.
ابن‌بابویه، محمد بن على (1398)‏. التوحید. قم، جامعۀ مدرسین.
ابن‌بابویه، محمد بن على (1395)‏. ‏کمال الدین وتمام النعمة. تهران، اسلامیه‏.
ابن‌جوزی، یوسف بن فرغلی (1383). تذکرة الخواص. نجف اشرف، مطبعة الحیدریه.
ابن‌حزم اندلسی (بی‌تا). المحلی. بیروت، دار آلافاق الجدیده.
ابن‌سعد، محمد (1410ق). طبقات الکبری، بیروت، دار الکتب العلمیه.
ابن‌شعبه حرانى، حسن بن على (1404)‏. تحف العقول‏. قم، جامعۀ مدرسین.
ابن‌عساکر، علی بن حسن (1404). مختصر تاریخ دمشق. دمشق، دار الفکر.
اصفهانی، ابوالفرج (2002). الأغانی. بیروت، دار مکتبة الهلال.
امین، سیدمحسن (1403). اعیان الشیعه. بیروت، دار التعارف.
امین مصری، احمد (1315). ضحی الاسلام. (عباس خلیلی طهرانی، مترجم). وزارت معارف.
امینی، عبدالحسین (1366). الغدیر فی الکتاب والسنة والادب، تهران، دار الکتب الاسلامیه.
بیهقی، احمد بن حسین (1406ق). السنن الکبری. بیروت، دار المعرفه.
جعفریان، رسول (1383). تاریخ سیاسی اسلام. قم، دلیل ما.
حسینی خامنه‌ای، سیدعلی (1361). پژوهشی در زندگی امام سجاد†. تهران، دفتر حزب جمهوری اسلامی ایران.
الحاج حسن، حسین (بی‌تا). ‏الإمام السجاد† جهاد وأمجاد. بیروت، دار المرتضی.
سیوطی، جلال‌الدین (1371ق). تاریخ الخلفا، مصر. بی‌نا.
سیوطى، عبدالرحمن بن ابى‏بکر (1404). الدر المنثور. قم، کتابخانۀ عمومى آیت‌الله مرعشى نجفى.
طبرسی، احمد بن علی (1403). الإحتجاج على أهل اللجاج. مشهد، مرتضی.
طبری، محمد بن جریر (1387). تاریخ الامم والملوک. بیروت، دار التراث.
طوسى، محمد بن الحسن (1373)‏. رجال. قم، نشر اسلامی.
عاملی، سیدجعفر مرتضی (1409). دراسات و بحوث فی التاریخ والاسلام. قم، مؤسسة النشر الاسلامی.
علی بن الحسین† (1376). الصحیفة السجادیة. قم، الهادی.
مجلسی، محمدباقر (1403). بحار الانوار. بیروت، دار إحیاء التراث العربى‌.
مسعودی، علی بن الحسین (1409). مروج الذهب. قم، دار الهجره.
مفید، محمد بن محمد (1413 «الف»). الإختصاص. قم، المؤتمر العالمى لالفیة الشیخ المفید.
مفید، محمد بن محمد (1413 «ب»). الإرشاد. قم، کنگرۀ شیخ مفید.
یعقوبی، احمد بن اسحاق (بی‌تا). تاریخ الیعقوبی. بیروت، دار صادر.

  • تاریخ دریافت 14 فروردین 1403
  • تاریخ بازنگری 09 خرداد 1403
  • تاریخ پذیرش 16 تیر 1403